Koniec października zbliża się nieubłaganie, a wraz z nim dzień Wszystkich Świętych i Zaduszki, czyli czas refleksji i pamięci o naszych zmarłych bliskich. Dlatego też uznałem, że jest to doskonała okazja do zastanowienia się nad śmiercią. Teoretycznie, kiedy człowiek umiera, przestaje istnieć "namacalnie" i fizycznie w relacjach międzyludzkich. Staje się wspomnieniem lub inną formą myśli często uwarunkowaną czyimś światopoglądem lub wiarą. Innymi słowy fizycznie osoba zmarła nie ma możliwości kontaktu ze światem żywych (nie biorę pod uwagę kwestii paranormalnych itp.). A gdyby jednak było inaczej? Programiści myślą o wszystkim i stworzyli aplikację, dzięki którym będzie można "pożyć" nieco dłużej na portalach społecznościowych, nawet po śmierci. Aplikacje DeadSocial i LIVESON umożliwiają kontaktowanie się ze znajomymi nawet po śmierci. Jednak o ile ta pierwsza aplikacja ma na celu ułatwienie i sformulowanie ostatniego pożegnania (final farewell), to druga z nich reklamuje się jako "social afterlife", czyli tak naprawdę narzędzie pozwalające na komunikację ze znajomymi po śmierci tj. składanie im życzeń, wysyłanie wiadomości z określonych powodów (np. emisji ulubionego serialu etc.). Tym samym sprawdza się stwierdzenie, że każdy z nas kiedyś umrze, ale nasze konta na Facebooku nigdy. Wspomniane aplikacje robią furrorę i medialną karierę, piszą o nich media z całego świata, a chętnych na wykorzystanie przybywa. Jaki jednak jest sens tego wszystkiego? Dokładnie taki sam, jak sens eksperymentów z podłączaniem człowieka do komputera czy do układu nerwowego innego człowieka (zrobił to jeden z amerykańskich profesorów, nazwiska już nie pamiętam, ale swego czasu było o nim bardzo głośno) - chęć oszukania natury. My, ludzie, jesteśmy z tego znani. To nasza największa choroba. I wcale nie chodzi tutaj o to, czy mówimy o XXI wieku czy o literaturze romantyzmu i "Frankenstenie" Mary Shelley. My wciąż chcemy oszukać naturę, czas, śmierć, Boga. Doktor Wiktor Frankenstein tworząc swoje monstrum też miał taką ideę. I pierwotnie nie zamierzał robić niczego złego. A wyszło inaczej. I teoretycznie sprawa wydaje się tutaj humorystyczna, jednak miliony dolarów wpływające na konto twórców takich aplikacji (a to zapewne pierwsze z elektronicznych narzędzi związanych ze śmiercią i nowymi mediami) już zabawne nie są. Jak umrę, to jakoś ładnie się pożegnam, może zamieszczę na swoim profilu "Imagine" Lennona, no nie wiem... - czy takie myśli są aż tak bardzo abstrakcyjne? Chyba niekoniecznie. Skoro można zaprojektować swój nagrobek, zaplanować pogrzeb, to czemu nie można zrobić sobie takiego niby "wirtualnego pogrzebu"? Często mówi się ze złości "jak umrę, to będę cię straszył". Dziś dzięki LIVESON jest to możliwe - na Twitterze będziemy sobie po śmierci wysylać wiadomości. Chociażby z przypomnieniem, że zbliża się Święto Zmarłych i wypadałoby się wybrać na cmentarz i zapalić świeczkę. Tylko czy kiedy umrzemy, to będzie miało dla nas znaczenie? Wtedy nas już nie będzie. I może właśnie o to chodzi, bo tego się boimy i takie aplikacje pomagają nam oswajać lęk przed tym, co nieuniknione.
niedziela, 27 października 2013
czwartek, 3 października 2013
Promowanie wiedzy o popkulturze a Grand Theft Auto
Ten tytuł może nieco
zaskakiwać. Już spieszę z wyjaśnieniem. Ostatnie dwa tygodnie minęły mi pod
znakiem obserwacji licznych zjawisk naukowych i popkulturowych. Dwa z nich
wywarły na mnie spore wrażenie. Pierwsze z nich to bez wątpienia premiera
najnowszej części produkcji Grand Theft Auto
V. Miałem okazję obserwować jej przebieg w angielskim Oksfordzie. Znajduje
się tam kilka sklepów z grami wideo, jednak naprawdę duże są zaledwie dwa: w
Westgate Shopping Center i przy głównej ulicy nieopodal budynków starej
biblioteki. Niestety, nazwy już nie pamiętam, jednak przypominało to do
złudzenia nasz Empik. Gdy się wybrałem do obu sklepów, dowiedziałem się, że planowana
jest nocna premiera. Więcej szczegółów mi nie podano, bo chyba ich zwyczajnie
nie było. Tylko sprzedaż, zero dodatkowych atrakcji. Zdziwiło mnie to, ale
bardzo szybko zrozumiałem, co jest przyczyną takiej sytuacji. Kolejki zaczęły
się ustawiać już koło 22.00. Sprzedaż miała się zacząć trzy godziny później. I
się zaczęła. Przyznaję, że takich kolejek dawno nie widziałem. Widząc, że nie
ma sensu wielogodzinne stanie w kolejce, odszedłem. Wróciłem następnego dnia,
kolejka była dalej. Naliczyłem blisko 280 osób, a była dopiero 9.00 rano. W
przypadku obu sklepów wyglądało to podobnie. A jeśli doliczyć do tego osoby,
które zamówiły grę z dostawą do domu, pojawi się całkiem duża liczba.
![]() | |
| Kolejka chętnych na zakup GTA V w jednym z angielskich miast (fotka pożyczona z relacji w "The Guardian") |
![]() |
| Kolejki w jednym z polskich miast (zdjęcie z nocnej premiery) |
Tak dużo
osób nie spotkacie na żadnej konferencji ani na innym naukowym evencie. Ale
jednak to dowodzi, że produkty i twory popkultury generują nie tylko ogromne
pieniądze, ale także wywołują ogromne zainteresowanie. I tu nauka spotyka się z
handlem, ponieważ popkulturowe wydarzenia są bardzo popularne wśród naukowców.
Konwenty, zloty, pogadanki, dni fantastyki, nieliczne, ale jednak popkulturowe
konferencje – trochę takich wydarzeń jest. I frekwencja publiczności pokazuje,
że to duże i ciekawe, choć wymagające audytorium dla naukowców. Dobrym
przykładem była dla mnie ostatnia konferencja Kultura „Gwiezdnych wojen”. Naukowe prelekcje, nie pozbawione
humoru, ale pokazujące popkulturowy fenomen z innej perspektywy. Wzbudziło to
spore zainteresowanie słuchaczy oraz środowiska naukowego w całej Polsce. Od
wielu ludzi słyszałem, że takich wydarzeń jest mało, że są potrzebne. Nie chcę
popadać w samo zachwyt, jaką super konferencję zorganizowaliśmy z Kołem Badaczy
Popkultury Trickster, bo nie o to chodzi. Po raz kolejny widać jednak, że
popkultura jest nie tylko sensownym polem badawczym, ale przede wszystkim
poświęcona temu naukowa refleksja jest ciekawa nie tylko dla naukowców. A z
drugiej strony popkultura jako zjawisko i przemysł potrzebują badań, objaśnień.
Chociażby dlatego, że to przemysł i sektor usług, który będzie potrzebował
pracowników, osób kreatywnych, z pomysłem. A badania popkulturowe mogą być im
pomocne w przyuczeniu do pracy w tym sektorze. Innymi słowy, nauka potrzebuje
popkultury, a ta popkultura coraz częściej potrzebuje nauki. I choć wiadomo, że
nie przebije się frekwencją premiery GTA,
to akie wydarzenia pokazują, że w popkulturze tkwi potencjał i być może dzięki
takim tematom da się zachęcić ludzi do innego spojrzenia na to, co ich otacza.
wtorek, 24 września 2013
Już w piątek rusza "Kultura Gwiezdnych Wojen"
Już w piątek zaczyna się naprawdę długo wyczekiwana konferencja dla wszystkich fanów "Gwiezdnych wojen" oraz badaczy, którzy się nimi zajmują. Razem ze studenckim i doktoranckim Kołem Badaczy Popkultury "Trickster" zapraszam wszystkich do CafeThea (Przejscie Żelaźnicze 4) we Wrocławiu. Poniżej zamieszczam program "Kultury Gwiezdnych Wojen". Jak widać, będzie Lego, PRL, Rosja, fandom, porno i wiele innych ciekawych rzeczy:) Zapraszam serdecznie!
12.10–12.30 mgr Michał Lesiak (UJ) – Imperium nas kontroluje? Społeczno-polityczne uwikłania „Gwiezdnych wojen”
12.30–12.50 Mateusz Szłapka, Michał Urzędowski (UAM) – „Gwiezdne wojny” – kosmiczna baśń czy zwierciadło historii
12.50–13.10 Dyskusja
13.10–13.30 Przerwa kawowa
13.50–14.10 dr Jakub Gomułka (UPJPII) – Mitotwórczy potencjał „Gwiezdnych wojen” w świetle filozoficznych analiz pojęcia tajemnicy
14.10–14.30 PhD Valentina Vincenzini (Roma Tre University) – Beyond the myth, revisiting popular culture icons through Star Wars: David Eger’s “365 Days of Clones” creative photo series
14.30–14.50 Dyskusja
14.50–15.50 Przerwa obiadowa
16.10–16.30 dr Adam Podlewski – Moralny kontratak Imperium, czyli dlaczego Wielkie Opowieści tracą moralność binarną
16.30–16.50 Grzegorz Zyzik (UO) – To nie tego filmu szukacie. „Gwiezdne wojny” jako aktywator kulturowy
16.50–17.10 mgr Włodzimierz Chołostiakow (UWM) – Zagraj to jeszcze raz, George! Kilka uwag na tle dyskusji o wtórnym charakterze „Gwiezdnych Wojen”
17.10–17.30 Dyskusja
9.20–9.40 Jakub Kędzia, Paulina Plucińska (UAM) – Psychologia w „Gwiezdnych wojnach”. „Gwiezdne wojny” w psychologii
9.40–10.00 mgr Łukasz Kamiński (UWM) – Filozofia i buddyzm zen w „Gwiezdnych wojnach”. O ideale mędrca i dualistycznym uniwersum Trylogii
10.00–10.20 Dyskusja
10.20–10.40 Przerwa kawowa
11.00–11.20 Jędrzej M. Paulus (UAM) – „Zwiozdnyje wojny”, czyli „Star Wars” po rosyjsku
11.20–11.40 Alicja Cierniak (UJ) – Hollywoodzka superprodukcja kontra francuski sceptycyzm, czyli rzecz o recepcji „Gwiezdnych wojen” we Francji
11.40–12.00 Aleksandra Wierzchowska (UW) – „Gwiezdne wojny” na polskich konwentach
12.00–12.20 Dyskusja
12.20–13.20 Przerwa na lunch
13.40–14.00 mgr Aleksandra Buba (UWr) – Męskie wojny i męskie fantazje – motyw zniewolonej księżniczki Lei w fanowskiej kulturze „Gwiezdnych wojen”
14.00–14.20 mgr Dorota Ucherek (UWr) – Magia i miecz, Moc i miecz świetlny. Sposoby wykorzystywania konwencji fantasy w space operach
14.20–14.40 Dyskusja
14.40–15.00 Przerwa kawowa
15.20–15.40 mgr Krzysztof Sawczuk (UWM) – „Nie widziałem, a znam” – fenomen przekształcenia znajomości uniwersum „Gwiezdnych wojen” w tak zwaną wiedzę powszechną
15.40–16.00 Jowita Jabłońska – Prawo własności intelektualnej na przykładzie „Gwiezdnych wojen”
16.00–16.20 Dyskusja
16.20–16.30 Przerwa kawowa
16.50–17.10 mgr Tomasz Żaglewski (UAM) – Nośniki Mocy. Od VHS do Blu-ray, czyli technokulturowa ewolucja sagi „Gwiezdnych wojen”
17.10–17.30 Dyskusja
9.20–9.40 – Anna Wróblewska (UŚ) – Cade Skywalker a Darth Vader in love, czyli o konwergencji kultury na przykładzie „Gwiezdnych wojen”
9.40–10.00 – Robert Dudziński (UWr) – Ile punktów doświadczenia za zniszczenie Gwiazdy Śmierci? O adaptowaniu uniwersum „Gwiezdnych wojen” na potrzeby gier fabularnych
10.00 10.20 mgr Bolesław Racięski (UJ) – Inna galaktyka. Alana Moore’a wizja „Gwiezdnych wojen”
10.20–10.40 Dyskusja
10.40–11.00 Przerwa kawowa
11.20–11.40 mgr Dawid Głownia (UJ) – Czterdzieści lat temu w odległych zakątkach globu. Imitacje „Gwiezdnych wojen” przełomu lat 70. i 80.
11.40–12.00 Kamila Kowalczyk (UWr) – Po komicznej i frywolnej stronie mocy – Star Wars XXX jako erotyczna parodia Star Wars: A New Hope
12.00–12.20 Dyskusja
12.20–13.00 Przerwa na lunch
13.20–13.40 Marek Golonka (UŚ) – Wpływ Knights of the Old Republic na rozwój komputerowych gier fabularnych
13.40–14.00 Przemysław Kołodziej (UG) – Knights of the Old Republic 2: The Sith Lords i dekonstrukcja mitów „Gwiezdnych wojen”
14.00–14.20 mgr Adam Flamma (UWr) – Co klocki zrobiły Darthowi Vaderowi, czyli pionierski marketing kulturowy w świecie LEGO
14.20–14.40 Dyskusja
14.40–15.00 Przerwa kawowa
15.20–15.40 Grzegorz Gaszczyk (UJ, UPJPII) – Koncepcja midichlorianów a spójność uniwersum „Gwiezdnych wojen”
15.40–16.00 Dyskusja podsumowująca i zamknięcie konferencji
27 września
11.30–11.50 Otwarcie konferencjiPanel 1
11.50–12.10 Adriana Kapała (UJ) – Odbicie historii? Zniszczyć „Imperium zła” czyli motyw „Gwiezdnych wojen” w polityce Ronalda Reagana.12.10–12.30 mgr Michał Lesiak (UJ) – Imperium nas kontroluje? Społeczno-polityczne uwikłania „Gwiezdnych wojen”
12.30–12.50 Mateusz Szłapka, Michał Urzędowski (UAM) – „Gwiezdne wojny” – kosmiczna baśń czy zwierciadło historii
12.50–13.10 Dyskusja
13.10–13.30 Przerwa kawowa
Panel 2
13.30–13.50 Michał Nikodem (UŚ) – Mitologie kultury popularnej – mityczne sensy „Gwiezdnych wojen”13.50–14.10 dr Jakub Gomułka (UPJPII) – Mitotwórczy potencjał „Gwiezdnych wojen” w świetle filozoficznych analiz pojęcia tajemnicy
14.10–14.30 PhD Valentina Vincenzini (Roma Tre University) – Beyond the myth, revisiting popular culture icons through Star Wars: David Eger’s “365 Days of Clones” creative photo series
14.30–14.50 Dyskusja
14.50–15.50 Przerwa obiadowa
Panel 3
15.50–16.10 mgr Jędrzej Burszta (UW) – Gwiezdnowojenny pejzaż obcości. „Gwiezdne wojny” i dynamika relacji pomiędzy estetyką a ideologią16.10–16.30 dr Adam Podlewski – Moralny kontratak Imperium, czyli dlaczego Wielkie Opowieści tracą moralność binarną
16.30–16.50 Grzegorz Zyzik (UO) – To nie tego filmu szukacie. „Gwiezdne wojny” jako aktywator kulturowy
16.50–17.10 mgr Włodzimierz Chołostiakow (UWM) – Zagraj to jeszcze raz, George! Kilka uwag na tle dyskusji o wtórnym charakterze „Gwiezdnych Wojen”
17.10–17.30 Dyskusja
28 września
Panel 1
9.00–9.20 mgr Michał Kosakowski (UAM) – O psychologach oglądających „Gwiezdne wojny”9.20–9.40 Jakub Kędzia, Paulina Plucińska (UAM) – Psychologia w „Gwiezdnych wojnach”. „Gwiezdne wojny” w psychologii
9.40–10.00 mgr Łukasz Kamiński (UWM) – Filozofia i buddyzm zen w „Gwiezdnych wojnach”. O ideale mędrca i dualistycznym uniwersum Trylogii
10.00–10.20 Dyskusja
10.20–10.40 Przerwa kawowa
Panel 2
10.40–11.00 mgr Przemysław Dudziński (UWr) – Dawno temu w PRL-u. Reżimy wyobraźni a recepcja „Gwiezdnych wojen” w Polsce Ludowej11.00–11.20 Jędrzej M. Paulus (UAM) – „Zwiozdnyje wojny”, czyli „Star Wars” po rosyjsku
11.20–11.40 Alicja Cierniak (UJ) – Hollywoodzka superprodukcja kontra francuski sceptycyzm, czyli rzecz o recepcji „Gwiezdnych wojen” we Francji
11.40–12.00 Aleksandra Wierzchowska (UW) – „Gwiezdne wojny” na polskich konwentach
12.00–12.20 Dyskusja
12.20–13.20 Przerwa na lunch
Panel 3
13.20–13.40 T.A. JM. Persánch (University of Kentucky) – Racial psychotecture in „Star Wars”13.40–14.00 mgr Aleksandra Buba (UWr) – Męskie wojny i męskie fantazje – motyw zniewolonej księżniczki Lei w fanowskiej kulturze „Gwiezdnych wojen”
14.00–14.20 mgr Dorota Ucherek (UWr) – Magia i miecz, Moc i miecz świetlny. Sposoby wykorzystywania konwencji fantasy w space operach
14.20–14.40 Dyskusja
14.40–15.00 Przerwa kawowa
Panel 4
15.00–15.20 mgr Szymon Makuch (UWr) – Copyright Wars – procesy i dyskusje prawnoautorskie na tle sagi „Gwiezdne wojny”15.20–15.40 mgr Krzysztof Sawczuk (UWM) – „Nie widziałem, a znam” – fenomen przekształcenia znajomości uniwersum „Gwiezdnych wojen” w tak zwaną wiedzę powszechną
15.40–16.00 Jowita Jabłońska – Prawo własności intelektualnej na przykładzie „Gwiezdnych wojen”
16.00–16.20 Dyskusja
16.20–16.30 Przerwa kawowa
Panel 5
16.30–16.50 mgr Krzysztof Jajko (UŁ) – Niedyskretny urok „Gwiezdnych wojen”, czyli jak kształtowała się fantastyczno-przygodowa formuła blockbustera16.50–17.10 mgr Tomasz Żaglewski (UAM) – Nośniki Mocy. Od VHS do Blu-ray, czyli technokulturowa ewolucja sagi „Gwiezdnych wojen”
17.10–17.30 Dyskusja
29 września
Panel 1
9.00–9.20 – mgr Michał Wolski (UWr) – Gwiezdnowojenna tematologia, czyli strategie kreowania Rozszerzonego Wszechświata9.20–9.40 – Anna Wróblewska (UŚ) – Cade Skywalker a Darth Vader in love, czyli o konwergencji kultury na przykładzie „Gwiezdnych wojen”
9.40–10.00 – Robert Dudziński (UWr) – Ile punktów doświadczenia za zniszczenie Gwiazdy Śmierci? O adaptowaniu uniwersum „Gwiezdnych wojen” na potrzeby gier fabularnych
10.00 10.20 mgr Bolesław Racięski (UJ) – Inna galaktyka. Alana Moore’a wizja „Gwiezdnych wojen”
10.20–10.40 Dyskusja
10.40–11.00 Przerwa kawowa
Panel 2
11.00–11.20 mgr Julian Jeliński (UWr) – Śmiejąc się z Imperium i mieczy świetlnych. Świat parodii „Gwiezdnych wojen”11.20–11.40 mgr Dawid Głownia (UJ) – Czterdzieści lat temu w odległych zakątkach globu. Imitacje „Gwiezdnych wojen” przełomu lat 70. i 80.
11.40–12.00 Kamila Kowalczyk (UWr) – Po komicznej i frywolnej stronie mocy – Star Wars XXX jako erotyczna parodia Star Wars: A New Hope
12.00–12.20 Dyskusja
12.20–13.00 Przerwa na lunch
Panel 3
13.00–13.20 Maciej Kozłowski (UAM) – Gry wideo spod szyldu „Star Wars” – zastój czy ewolucja?13.20–13.40 Marek Golonka (UŚ) – Wpływ Knights of the Old Republic na rozwój komputerowych gier fabularnych
13.40–14.00 Przemysław Kołodziej (UG) – Knights of the Old Republic 2: The Sith Lords i dekonstrukcja mitów „Gwiezdnych wojen”
14.00–14.20 mgr Adam Flamma (UWr) – Co klocki zrobiły Darthowi Vaderowi, czyli pionierski marketing kulturowy w świecie LEGO
14.20–14.40 Dyskusja
14.40–15.00 Przerwa kawowa
Panel 4
15.00–15.20 mgr Krzysztof Solarewicz (UWr) – Changing the Paradigm in One Swift Stroke – Star Wars’ Midi-Chlorians15.20–15.40 Grzegorz Gaszczyk (UJ, UPJPII) – Koncepcja midichlorianów a spójność uniwersum „Gwiezdnych wojen”
15.40–16.00 Dyskusja podsumowująca i zamknięcie konferencji
środa, 11 września 2013
Doświadczyć erotyki… Explore the Erotic 8, czyli naukowo o erotyce
Refleksja (nie tylko
naukowa) nad istotą i sensem kulturowego fenomenu erotyki oraz pornografii od
dłuższego czasu jest czynnością kłopotliwą. W dużej mierze z powodów (nadal)
obyczajowych, a z drugiej strony można zostać posądzonym o zwyczajne świntuszenie.
Chyba ten problem pokutuje nie tylko w wypadku zwyczajnych zjadaczy chleba, ale
także w środowisku naukowców. Mówi się o erotyce, czasem o miłości erotycznej.
Słowa takie jak seks, pornografia nie są modne. Mogą być nawet niebezpieczne.
Wyobrażacie sobie przedmiot uczelniany „Historia pornografii”? Odpowiedź jest
oczywista…Tematy
szeroko rozumianej erotyki oraz pornografii są ściśle związane z naszą kulturą,
a nawet historią. Dlatego też nie powinny dziwić (a jednak czasem dziwią, naprawdę)
próby ich naukowego badania. I choć w Polsce temat jest jeszcze słabo
eksploatowany badawczo, to zawsze można śledzić, co w danej dziedzinie robią
inni. Właśnie dlatego zapraszam wszystkich do zapoznania się ze stroną konferencji "The Erotic. Exploring Critical Issues”, która rozpoczyna
się już za tydzień w Oxfordzie (Anglia).
To
cykliczne wydarzenie, w trakcie którego naukowcy z całego świata starają się
zwrócić uwagę na wszelkiego rodzaju aspekty związane z egzystowaniem erotyki i
pornografii w kulturze, historii, psychologii, socjologii i biznesie. Osobiście
temat wydaje mi się interesujący, a ponieważ jest ściśle związany z
prowadzonymi przeze mnie badaniami naukowymi, tym bardziej tego rodzaju
konferencje wydają mi się sensowne. Będę miał ogromną przyjemność wystąpić tam
w z referatem Sexuality as a Temporary
Identity of the Female Characters in Video Games, będącym tak naprawdę
efektem moich refleksji i spostrzeżeń, jakie nasunęły mi się w trakcie
opracowywania kolejnych zagadnień do rozprawy doktorskiej i badaniu kolejnych
postaci kobiet. Coraz częściej odnoszę wrażenie, że w istocie w tym temacie nic
nie jest tym, czym się wydaje. Zapraszam również do zapoznania się z artykułem
zawierającym moje przemyślenia, które szerzej zostaną opisane w trakcie
konferencji.
środa, 4 września 2013
Gry typu sandbox a problem głównego bohatera – Wiedźmin 3: Dziki gon przełomem?
Czas wrócić do regularnego blogowania po wakacyjnym okresie. Na początek
kilka refleksji związanych z prowadzonymi przeze mnie w ostatnim czasie
badaniami. Tym razem pod lupę wziąłem gry z otwartym światem, czyli sandoboxy,
często nazywane również piaskownicami. Bardzo dobrym przykładem jest seria The Elder Scrolls, w której gracz może
podróżować wedle uznania po całej mapie poszczególnych krain. W istocie na tym
właśnie polega otwarty świat – postać może wejść wszędzie, podróżować i
wykonywać zadania wedle uznania oraz kierować się w dowolnym kierunku.
Analizując trzy ostatnie części TES oraz
wszystkie części Gothic nie mogłem
oprzeć się wrażeniu, że cały potencjał tych gier tkwi przede wszystkim w
świecie i jego postaciach, jednak pominięty zostaje przy tym główny bohater.
Mianowicie można go rozwijać, zdobywać nowe bronie, zdolności, umiejętności itd.,
jednak zawsze wiąże się z tym jakaś forma eksploracji świata przedstawionego i
w efekcie czynność mająca polegać na rozwoju naszej postaci polega na
podziwianiu możliwości graficznych danej produkcji lub zwiedzaniu
poszczególnych miast etc. Dla przykładu: gracz chce potrenować kowalstwo, więc
idzie do kuźni. Musi ją najpierw znaleźć, czyli wędruje po mieście w
poszukiwaniu kowala. Następnie musi zdobyć surowce, więc albo przeszukuje
kuźnię (bądź inne miejsca) albo kupuje potrzebne komponenty. Następnie
najczęściej za pomocą opcji dialogowych (pisanych, bardzo rzadko mówionych!)
prosi o trening, płaci za niego (lub wykonuje jakieś zadanie dla nauczyciela) i
wykonuje określone czynności np. kuje zbroję. Wtedy widzimy postać przy pracy w
kuźni, co z reguły wygląda dosyć efektownie. Tak przedstawia się to
najczęściej. Eksploracja świata, nawiązanie relacji z postacią, wykonanie
zadania lub zapłata i trening. Czyli wszystko dookoła, ale głównego bohatera w
tym nie ma. Rzadko wypowiada jakieś kwestie (jeśli w ogóle w sandboksach bohater
mówi, to już sukces), praktycznie nigdy nauka nie ma nawiązania do jego
historii (jeśli ją posiada) lub przeżywanych przygód. Tragicznym w tej materii
przykładem jest piąta część TES,
czyli Skyrim. Świat do eksploracji
jest ogromny i przepiękny. Poziom grafiki świata przedstawionego naprawdę robi
wrażenie. Ilość odwiedzanych miejsc i poznanych ludzi również. Problemem jest
jednak postać bohatera, która ogranicza się do niemej postaci wykonującej
różnorakie zadania. Jedyną sytuacją, w której słyszymy jego głos to tzw.
krzyki, czyli wykonywane w języku smoków. I nic więcej. Za pomocą okien
dialogowych w formie tekstowej możemy rozmawiać z innymi postaciami, sami
jednak rzadko możemy powiedzieć coś osobistego. Nadal jednak komunikat
pozostaje w formie tekstu. Skutkuje to wrażeniem całkowitej bezpłciowości i
miałkości protagonisty/protagonistki. Co ważne, sytuacja nie dotyczy tylko gry Skyrim, ale wielu innych piaskownic, w
których wątek fabularny jest luźno zarysowany. Ale nawet jeśli tak jest, to tak
rozległy i dostępny graczowi świat powinien prowokować do tworzenia wielu interesujących
osobistych historii głównych bohaterów. Ponieważ
z reguły tak się nie dzieje, zadałem sobie pytanie: czy w tego rodzaju grach
można w ogóle badać głównego bohatera? Podejmowane decyzje zwykle ograniczają
się do prostych wyborów i nie są powiązane z wyborami moralnymi, zatem
możliwość i w ogóle sens tworzenia portretu psychologicznego jest mocno
wątpliwa. Wygląd i interakcja ze środowiskiem i innymi postaciami oczywiście
stanowi element możliwy do zbadania, jednak tak samo rzecz ma się w wypadku
bohaterów drugoplanowych. Przyznam, że badając postaci kobiet w tego rodzaju
grach ciężko było mi wyznaczyć cechy charakterystyczne wynikające z interakcji
ze światem. A stworzenie rysu psychologicznego było praktycznie niemożliwe.
Jedyne co udało się „wyciągnąć” na przestrzeni całej rozgrywki to wartość i
znaczenie nabytych umiejętności w perspektywie stereotypu postaci kobiet w
kulturze lub w zestawieniu ze sprawowanymi przez nie funkcjami w świecie danego
gry. Portret jaki się wtedy wyłania, stanowi raczej zarys i pewien typ niż
charakterystykę zindywidualizowanego bohatera.W tym momencie warto zestawić
sandboksy z innymi grami, w których bohater posiada indywidualną historię i
można stworzyć jego portret psychologiczny, nawet jeśli świat jest dość
rozległy. Ponieważ dużą część badanych przeze mnie gier stanowią produkcję
BioWare, porównanie nasunęło się samo. W nowszych grach jak Mass Effect czy Dragon Age protagoniści są bardziej zindywidualizowani, ponieważ
większy nacisk kładziony jest na fabułę i relacje interpersonalne. Zbyt duży świat
deprecjonuje elementy fabuły i rozczłonkowuje je, spychając przy tym na drugi
plan. W praktyce nie ma tym samym możliwości wychwycenia stosunku bohatera do
głównego zadania czy nawet zbadania jego relacji interpersonalnych z osobami,
które mają mu pomóc w najważniejszych momentach fabuły. Jednak nawet w
starszych grach, w których świat jest stosunkowo duży, można to zbadać.
Najprostszy i najbardziej oczywisty przykład to Baldur’s Gate, gdzie wpływ osobistej historii głównego bohatera
jest dość duży na całą rozgrywkę oraz jego relacje interpersonalne z innymi
postaciami. Jednak ilość możliwych do zbadania lokacji i miejsc mogłaby to
zaburzyć. Tak się nie dzieje, ponieważ co jakiś czas pojawiają się elementy
kreujące indywidualną historię np. sny, które podtrzymują wątek fabularny.
Takich elementów w grach z otwartym światem zwykle brakuje, by móc w pełni
badać indywidualnego bohatera.
Możliwe
jednak, że w najbliższym czasie czeka nas pewien przełom w tej materii. Zapowiadana
gra Wiedźmin 3: Dziki gon być może
okaże się kresem wszystkich problemów. Po pierwsze świat będzie otwarty, co
spowoduje, że przy dość mocno określonym bohaterze, czyli Geralcie z Rivii,
analiza relacji interpersonalnych oraz sporządzenie rysu psychologicznego
wiedźmina może być znacznie ciekawsze i bardziej rozbudowane niż w poprzednich
częściach, które nie były piaskownicami. Po drugie połączenie wyrazistego bohatera
z otwartym światem być może pozwoli odpowiedzieć na pytanie, w czym tkwi
problem w sandboksach – czy w braku wyrazistego bohatera czy w braku elementów kształtujących
jego historię? A może w ich zbyt dużym rozproszeniu? Po raz kolejny okazuje
się, że w perspektywie badań nad bohaterem polska produkcja przysparza mi
niemało pracy, ale i powodów do dumy.
Ale pozostawia również pytania związane z tym, co męczy wszystkich badaczy,
niezależnie od rodzaju medium, zajmujących się bohaterem: na ile ważny w
kształtowaniu postaci bohatera jest główny wątek fabularny i sposób jego
realizacji? Dlatego też uważnie będę się przyglądał Dragon Age:Inquisition, ponieważ, jeśli wierzyć słowom producentów
(oby to nie były czcze przechwałki), ma to być połączenie indywidualnej
historii bohatera (wreszcie nadamy mu dowolne imię) z rozbudowaną i
skomplikowaną fabułą oraz otwartym światem. Tematów badawczych i materiałów do
analizy więc na pewno nie zabraknie.
czwartek, 13 czerwca 2013
Kultura Gwiezdnych Wojen - zaproszenie!
Mam wielką przyjemność zaprosić wszystkich na unikalną w skali europejskiej (o ile nie światowej) konferencję naukową dotyczącą kultury "Gwiezdnych Wojen" organizowaną przez Koło Badaczy Popkultury Trickster. (Uniwersytet Wrocławski).
Niewiele filmów zmieniło oblicze kina
popularnego w takim stopniu jak pierwsza trylogia „Gwiezdnych wojen”.
Nie do przecenienia wydaje się też wpływ, jaki produkcje te wywarły na
popkulturę, stając się zjawiskiem dalece wykraczającym poza medium
filmowe.
„Gwiezdne wojny” są fenomenem kultury
współczesnej o nieporównywalnym zasięgu. Seria kinowa zgromadziła wokół
siebie wierną rzeszę fanów, która częściowo zorganizowała się w
fankluby, a same filmy są często i z upodobaniem cytowane w innych
tekstach popkultury. Świat „Gwiezdnych wojen” wyróżnia się spójnością
historyczną, geograficzną, społeczną i kulturową; dostarcza fanom
filozofii i mitologii, do których mogą się oni odnosić w codziennym
życiu.
Wyrosła wokół filmów multimedialna
franczyza i wielopokoleniowe zastępy fanów wymagają refleksji, których
nie sposób podejmować tylko z perspektywy jednej dyscypliny
humanistycznej. Konieczne są komplementarne wobec siebie badania
interdyscyplinarne, oświetlające ze wszystkich stron fenomen „kultury
Gwiezdnych wojen”. Mamy nadzieję, że organizowana przez nas konferencja
stanie się okazją do podjęcia takich analiz.
Proponowane zagadnienia:
- „Gwiezdne wojny” jako neomit;
- „Gwiezdne wojny” w kulturze konwergencji: powieści, gry, komiksy etc.;
- „Gwiezdne wojny” a światotwórstwo (world-building)
- społeczność fanów i twórczość amatorska/fanowska;
- wpływ „Gwiezdnych wojen” na kino i jego formuły gatunkowe – inspiracje i naśladowcy;
- techniczne aspekty „Gwiezdnych wojen” (efekty specjalne, scenografia, charakteryzacja itd.) oraz ich wpływ na rozwój kinematografii;
- marka „Gwiezdne wojny” a ewolucja przemysłu rozrywkowego;
- teraźniejszość i przyszłość „Gwiezdnych wojen” w przemyśle rozrywkowym;
- „Gwiezdne wojny” oczami psychologa, terapeuty i pedagoga;
- antropologia odległej galaktyki;
- globalna i lokalna recepcja „Gwiezdnych wojen”;
- „Gwiezdne wojny” a zjawisko kolekcjonerstwa.
Termin: 27–29 września 2013 r.
Miejsce: Instytut Filologii Polskiej UWr
Organizacja: Doktoranckie Koło Naukowe Badaczy Popkultury „Trickster”, Studenckie Koło Naukowe Badaczy Popkultury „Trickster” (www.tricksterzy.wordpress.com)
Przewidywana liczba uczestników: 30
Opłata konferencyjna: 100 PLN / 25 EUR
Czas wystąpienia: 20 min
Zgłoszenia: za pośrednictwem formularza zgłoszeniowego
Termin nadsyłania abstraktów: do 15 lipca 2013 r.
Uwaga! Przyjmujemy również referaty wideo i poza panelami stricte naukowymi przewidujemy moc atrakcji z universum Star Wars.
Więcej informacji można znaleźć tutaj.
piątek, 24 maja 2013
Wrocławskie Dni Fantastyki 2013 - zaproszenie
Są takie wydarzenia, na które nie trzeba specjalnie nikogo zapraszać. Z tej oto przyczyny, że z miejsca cieszą się one wielkim zainteresowaniem. Zapewne nie inaczej będzie z zaczynającymi się jutro wrocławskimi Dniami Fantastyki na zamku w Leśnicy.
W tym roku będę miał przyjemność brać czynny udział w tej imprezie. Będę prowadził spotkanie autorskie z Anną Kańtoch (sobota 12.00, aula), panel dotyczący baśni w fantasy (niedziela 10.00, aula) oraz autorską prelekcję " Baśniowa zgrywa, czyli "The Book of Unwritten Tales", jako przykład popkulturowego humor" (sobota 18. 00, sala prelekcyjna II). Tematem tegorocznych DeeFów są baśnie i szeroko pojęta baśniowość w fantastyce i kulturze popularnej. Temat niezwykle interesujący i rozległy, na temat którego prawie każdy ma jakieś zdanie (bo któż w dzieciństwie nie czytał lub nie czytano mu baśni?),dlatego zapraszam do odwiedzenia zamku w Leśnicy i uczestnictwa w tym arcyciekawym wydarzeniu.
Pełen harmonogram wydarzenia można znaleźć tutaj.
Subskrybuj:
Posty (Atom)

